Người chia sẻ: Trần Văn Tặng – PPC
Tác giả: Cal Newport là một trong những tác giả, nhà khoa học máy tính và tư tưởng gia hàng đầu thế giới hiện nay về giao thoa giữa công nghệ, năng suất làm việc và lối sống số. Cal Newport không bán những lời khuyên tạo cảm hứng nhất thời hay các mẹo vặt bề nổi. Các tác phẩm của ông mang đậm tính nghiên cứu thực chứng, lập luận chặt chẽ của một nhà khoa học, nhưng lại vô cùng gần gũi và ứng dụng thực tế cao.
BẬN CẢ NGÀY NHƯNG TỐI ĐẾN LẠI THẤY MÌNH CHẲNG LÀM ĐƯỢC GÌ?
Có bao giờ bạn rơi vào cái cảm giác này chưa:
Ngồi vào bàn từ 8 giờ sáng, gõ phím liên tục, họp hành lia lịa, check mail rồi trả lời tin nhắn không ngơi tay. Đến 5 giờ chiều tắt máy đứng lên, người mệt rã rời nhưng trong lòng lại dâng lên một nỗi hoang mang rợn người: “Ủa, rốt cuộc nguyên ngày hôm nay mình đã làm xong được cái việc gì tốt chưa?”.
Cảm giác đó vừa bứt rứt, vừa bất lực.
Rõ ràng bạn không lười. Bạn bận muốn tắt thở. Nhưng ngẫm lại mới thấy, cả ngày mình chỉ toàn đi “dập lửa” những việc lặt vặt của người khác, còn dự án quan trọng nhất của chính mình thì vẫn nằm im một chỗ.
Nếu bạn thấy đầu óc mình bị xé vụn như thế mỗi ngày, cuốn sách Deep Work (Làm Ra Làm, Chơi Ra Chơi) của Cal Newport chính là chiếc kim chỉ nam kéo bạn ra khỏi mớ hỗn độn đó.
1. Cái bẫy “Bận rộn hời hợt” và phản xạ xao nhãng thời đại
Thực ra thời buổi này, từ học sinh, sinh viên cho đến dân đi làm, ai cũng mắc chung một căn bệnh: Nghiện bận rộn hời hợt (Shallow Work).
Học sinh, sinh viên: Ngồi vào bàn học được 10 phút lại “ngứa tay” với cái điện thoại. Lướt vội vài cái video ngắn, trả lời dăm ba câu chuyện phiếm, thế là bay mất buổi tối. Khả năng tư duy bị băm nhỏ thành từng mẩu vụn vài chục giây.
Dân văn phòng: Sáng mở mắt ra đã ngập trong thông báo: email, nhóm chat nổ chuông, họp giao ban nối tiếp họp khẩn. Cứ tưởng mình đang cống hiến hết mình, nhưng thực chất chỉ đang thụ động phản xạ lại các kích thích bên ngoài.
Người làm tự do (Freelancer): Ranh giới giữa cày việc và nghỉ ngơi gần như biến mất. Cả ngày trôi qua trong trạng thái lửng lơ: đang làm thì ngó mạng xã hội, lúc định nghỉ lại thấy cắn rứt vì deadline. Nửa làm, nửa chơi, cuối cùng mệt gấp đôi.
Cái bẫy lớn nhất là chúng ta lầm tưởng “bận rộn” đồng nghĩa với “năng suất”. Bạn có thể xử lý 100 cái email mỗi ngày, nhưng không cái nào trong số đó giúp nâng tầm chuyên môn hay tạo ra bước ngoặt thực sự cho cuộc đời bạn.
2. Triết lý Cal Newport: “Thế giới thuộc về những người biết lặn sâu”.
Là một giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Georgetown, Cal Newport không bán những lời khuyên cảm hứng suông. Ông đưa ra một góc nhìn rất thẳng thắn và thực chứng: Trong một thế giới đầy rẫy xao nhãng, ai giữ được khả năng ngồi yên và tập trung sâu vào một việc khó, người đó nắm chắc phần thắng.
Cal Newport định nghĩa Deep Work (Làm việc sâu) là khả năng tập trung không xao nhãng vào một nhiệm vụ đòi hỏi nhận thức cao. Chính trạng thái này mới đẩy năng lực trí óc đến giới hạn, tạo ra giá trị đột phá và rất khó bị thay thế.
Thay vì dạy bạn cách cày cuốc 12 tiếng mỗi ngày để kiệt sức, Newport kéo bạn về một quy luật đơn giản: Chỉ cần học cách “lặn sâu” đúng 2 tiếng mỗi ngày.
Đóng hết các tab không liên quan.
Tắt sạch thông báo điện thoại, đặt chế độ im lặng.
Lao thẳng vào việc cốt lõi nhất, khó nhằn nhất mà bạn hay né tránh.
Nói thật, tập được chuyện này ban đầu khó chịu lắm, bứt rứt như người cai nghiện vậy. Nhưng khi trải qua được một buổi làm việc sâu không vướng bận, cảm giác hoàn thành nó vô cùng đã. Đầu óc thông thoáng, tiến độ vượt bậc, và quan trọng nhất: sự tự do của tâm trí được khôi phục.
3. Làm ra làm, Chơi ra chơi: Nghệ thuật nghỉ ngơi không tội lỗi
Sức nặng của cuốn sách không chỉ nằm ở kỹ thuật làm việc, mà còn nằm ở vế thứ hai: Deep Break (Nghỉ ngơi sâu).
Một tâm trí vận hành hết công suất chỉ có thể bền bỉ nếu nó được thả lỏng hoàn toàn. “Chơi ra chơi” không phải là vừa xem phim vừa nơm nớp lo về tin nhắn công việc, mà là sự chủ động ngắt kết nối hoàn toàn khi hết giờ làm.
Phục hồi năng lượng nhận thức: Cho phép bộ não tháo bỏ áp lực để tự chữa lành.
Kích hoạt vô thức: Giải phóng không gian để não bộ tự sắp xếp thông tin và nảy sinh những ý tưởng mới.
Hiện diện trọn vẹn: Trả lại cho bạn khả năng tận hưởng từng khoảnh khắc bên gia đình, sở thích hay thiên nhiên mà không còn cảm giác tội lỗi đè nặng mỗi buổi tối.
Tự do nằm ở sự lựa chọn có chủ đích
Thời gian thì ai cũng có 24 tiếng như nhau. Nhưng người đi xa được hay không nằm ở chỗ họ dùng thời gian đó một cách có chủ đích, hay để những thông báo vô thưởng vô phạt dẫn mũi dắt đi.
Làm Ra Làm, Chơi Ra Chơi của Cal Newport không chỉ là cuốn sách hướng dẫn quản lý thời gian, mà là một bản tuyên ngôn giúp bạn lấy lại quyền kiểm soát cuộc đời mình giữa những điều phân mảnh.
Hôm nay, bạn đã dành được bao nhiêu phút rất rất tập trung cho chính mình rồi?.
